1-марттан нызамшылықта нелер өзгереди?

Өзбекстан нызамшылығында 2021-жыл 1-марттан бир қатар өзгерис ҳәм жаңалықлар күшке киреди — бәлентлиги еки қабаттан артық болған үйлерди экспертизасыз қурыўды қадаған етиў, халықтың минимал тутыныў қәрежетлери муғдары, алимент өндириўдиң жаңа системасы, Өзбекстан пуқараларына да салына баслайтуғын туристик жыйнақ ҳәм басқалар усылар қатарынан есапланады. Төменде олар менен толық танысасыз:

 

 1. Алимент өндириўдиң жаңа системасы 

 

1-марттан баслап атқарыў ҳүжжетлери бойынша алимент миннетлемелерин орынлаў қарыздарлар тәрепинен Алимент миннетлемелерин орынлаў ҳәм қадағалаўдың бирден-бир мәлимлеме системасы арқалы әмелге асырылады.

 

Алимент миннетлемелерин атқарыў ҳәм қадағалаўдың бирден-бир мәлимлеме системасы алимент миннетлемелери бойынша бөлек банк есапбети менен интеграция етиледи. Бунда Мәжбүрий орынлаў бюросы тәрепинен орынлаў ҳүжжетлери бойынша өндириўши (алимент алыўшы) атына тийисли банк картасы рәсмийлестириледи ҳәм алимент пуллары, сондай-ақ, қарыздардың мийнет ҳақысынан услап қалынған алимент пуллары усы алимент миннетлемелери бойынша бөлек банк есапбети арқалы усы банк картасына өткериледи.

 

 2. Халықтың минимал тутыныў қәрежетлери жәрияланады

 

1-марттан Өзбекстанда халықтың минимал тутыныў қәрежетлери жәрияланыўы керек. Бул ҳаққында Президент Шавкат Мирзиёев 29-декабрь күни Олий Мажлиске жоллаған Мүрәжатнамасында айтып өткен.

 

Декабрь ақырларында Экономикалық раўажланыў ҳәм камбағаллықты қысқартыў министрлиги Камбағаллықты қысқартыў сиясатын жүргизиў департаменти директоры Илҳом Маматқулов Өзбекстан халқының неше проценти рәсмий камбағал есапланыўы ҳәм камбағаллықты белгилеў критериялары нелерден ибарат екенлиги ҳаққында мағлыўмат берген еди.

 

Февраль басында болса Өзбекстан қарыйдарлар ҳуқықларын қорғаў жәмийетлери федерациясы Өзбекстанда тутыныў себети муғдарын есаплап, жәриялады. Үйрениўлерге қарағанда, тутыныў себетиниң муғдары шама менен бир адам ушын 2,157 млн сўмды қурайды.

 

3. Исбилерменлер көшелерге жол ҳәрекети қағыйдалары бузылғанын белгилеўши камера ҳәм радарларды орнатыўы мүмкин болады 

 

Жол ҳәрекети қәўипсизлигин тәмийинлеў мақсетинде 1-марттан баслап, исбилерменлик субъектлерине автомобиль жолларында жол ҳәрекети қағыйдалары бузылғанын белгилеўши арнаўлы автоматластырылған фото ҳәм видео программалық техникалық қураллар орнатыў ҳуқықы берилмекте.

 

 

Соның менен бирге, исбилерменлик субъектлерине автомобиль жолларында автоматластырылған өлшеў қураллары менен үскенелестирилген аўырлық ҳәм габарит қадағалаўы бойынша стационар шақапшалар орнатылыўын шөлкемлестириў ҳуқықы да бериледи.

 

 4. Және бир қатар мәмлекет пуқараларына Өзбекстанға визасыз кириўге рухсат бериледи

 

1-марттан баслап Баҳрайн, Катар, Кувейт, Умман ҳәм Қытай (атап айтқанда, оның Гонконг ҳәм Макао аймақлары) пуқараларына Өзбекстанға кириў ушын 10 күнлик визасыз режим енгизиледи.

 

 5. Ташкентте шығындыларды саралап жыйнаў тәжирийбеси

 

Ташкентте 2021-жылдан шығындыларды саралап жыйнаў басланады. Жаңа система 2021-жылдан Ташкенттиң ҳәр бир районындағы еки мәҳәлледе — жәми 24 мәҳәлледе енгизиледи. Саралаған жағдайда шығындыларды жыйнаўды хошаметлеў ушын шаңарақларға қатты хожалық шығындыларды алып шығыў ушын төлем тарифи кемейтириледи.

 

 6. Ўәлаятлардағы оқытыўшыларға үстемелер төленеди

 

Басқа ўәлаятлардағы тәлим дәрежеси жоқары болмаған мектеплерде сабақ бериў ушын тартылған жоқары ҳәм биринши категориялы оқытыўшы ҳәм педагоглардың базалық тариф ставкасына арнаўлы үстеме енгизилмекте. Бунда:

 

– бир аймақлық бирликлер шеңберинде басқа район ҳәм қалалардан келип искерлик жүргизип атырған оқытыўшы -педагоглардың базалық тариф ставкаларына 50 процент;
– басқа аймақлық бирликтен келип искерлик жүргизип атырған оқытыўшы -педагоглардың базалық тариф ставкаларына 100 процент арнаўлы үстемелер төленеди.

 

 7. Бир қатар мәмлекетлер менен авиарейслерге қойылған шеклеў мүддети тамамланады

 

Коронавирус пандемиясы себепли Өзбекстан тәрепинен Уллы Британия, Италия, Дания, Австрия, Австралия,  Нидерландия ҳәм Қубла Африка Республикасы менен халық аралық авиарейслерге (кириў,  шығыў ҳәм транзит) енгизилген шеклеўлер 1-март күни тамамланады.

 

Шеклеўге түскен мәмлекетлер дизиминде Германия да бар еди, бирақ 11-февральда бул мәмлекет менен авиарейслер қайта тикленген.

 

 8. Мәҳәлле белсендилери хошаметленеди

 

1-марттан пуқаралардың өзин-өзи басқарыў шөлкемлери искерлигинде актив қатнасып киятырған пуқараларға (үйбасы ҳәм көшебасыларға) коммунал хызметлер ушын мәжбүрий төлемлер бойынша БЕМның 50 проценти (122,5 мың сўм) муғдарында ҳәр айда компенсация пул төлемлери төленеди.

 

 9. Туризмниң раўажландырылыўы

 

2021-жыл 1-марттан 2022-жыл 1-июньға шекем ишки туризмди ғалабаластырыў жолында Өзбекстан бойлап саяхатлар қәрежетлериниң бир бөлегин қаплаў механизми енгизилмекте:

 

 – авиатасыўлар — ишки туризм бағдары бойлап авиарейслердиң авиабилетлери баҳасының 25 проценти муғдарында;

 

 – туроператор ҳәм турагентлер — Өзбекстанда турақлы жасаўшы пуқаралар ҳәм пуқаралығы болмаған шахслар ушын шөлкемлестирилген экскурсиялар ушын авиация ҳәм темир жол билетлери баҳасының 15 проценти муғдарында, соның менен бирге, турақ жай (мийманхана) хызметлери баҳасының 10 проценти муғдарында. Усының менен бирге, бул қәрежетлердиң бир бөлегин қаплаў, саяхат әмелге асырылған аймақларда жайласқан турақ жай имаратларында кеминде бир кеше қалыў шәрти менен тәмийинленеди.

 

 10. Еки қабаттан жоқары болған үйлерди экспертизасыз қурыў қадаған етиледи

 

1-марттан баслап еки қабаттан жоқары (“сокол”ды есапқа алмаған жағдайда), бәлентлиги жер майданынан 12 метрден ҳәм (ямаса) улыўма майданы 500 квадрат метрден артық болған жай ҳәм имаратларды, сондай-ақ, жалғыз тәртиптеги турақ жайларды қурыў ҳәм реконструкция етиўде объекттиң жойбар ҳүжжетлери мәжбүрий экспертизадан өткерилген болыўы керек.

 

 11. Мәжбүрий маркировка енгизиледи

 

1-марттан баслап маркировка етилмеген алкоголь ҳәм темеки өнимлерин Өзбекстан аймағына алып кириў қадаған етиледи.

 

12. Онлайн кассалар ҳәм онлайн қадағалаў-касса машиналарда өзгерис

 

Өзбекстанда 2021-жыл 1-марттан онлайн кассалардан пайдаланыў режимине өзгерис киритиледи.

 

13. Өзбекстан пуқараларына да тийисли болған туристик жыйнақ 

 

1-марттан баслап Өзбекстан пуқаралары ҳәм Өзбекстанда турақлы жасаўшы пуқаралығы болмаған шахслардан жайластырыў жардеминде олар жасаған ҳәр бир күн ушын Министрлер Кабинети тәрепинен белгиленетуғын муғдарда туристик (мийманхана) жыйнақ өндириледи.

 

14. Шақырып алынған инкасса тапсырмаларының мүддети тамамланады

 

17-февраль азанда саат 10:00ден алдын “бир күнлик” (ямаса басқаша аты – “обнал”шы) фирмалар менен операцияларды әмелге асырғанлық қәўипи салыстырмалы кем болған 2 960 исбилерменлик субъектлериниң банк есапбетлерине жайластырылған инкассо тапсырмалары 2021-жыл 1-мартқа шекем ўақтыншалық бийкар етилген.

 

Және қандай өзгерислер болады?

 

 

Бағ ҳәм теплица ушын халыққа ажыратылатуғын кредитлер мүддети 3 жылдан 7 жылға шекем, жеңилликли дәўири болса 1 жылдан 3 жылға шекем узайтырылады.

 

Ташкентте мәжбүрий техникалық көрик басланады. Юридикалық шахсларға тийисли автомобильлер 1-марттан 30-июньға шекем, физикалық шахслар 1-январьдан 31-мартқа шекем өтеди. Жолаўшыларды тасыў менен шуғылланатуғын транспорт компаниялары көриктен еки рет (1-марттан 30-июньға шекем ҳәм 1-сентябрьден 31-октябрьге шекем) өтеди.

 

Дерек: kruz.uz